FENER RUM PATRİKHANESİ

İstanbul, Vatikan Olur mu?

Sık gündeme gelen bu iddiaların kafa karıştırıcı yanları olduğu kadar tarihi gerçeklikleri söz konusudur. Biz teorileri bir yana bırakalım ve geçmişte yaşananları hatırlayalım.

Başlangıçta sadece piskoposluk olarak örgütlenen Ortodoks Kilisesi ilk kez Bizans İmparatoru I.Konstantin (285-337) döneminde patrikliğe çevrildi ve Ortodoks ruhani makamlarının en yüksek mercii haline getirildi. Ardından da Papalık tan ayrılarak tüm doğu kiliselerinin bağlandığı bir Ortodoks Vatikan ı konumuna geldi.

Fakat Batı kiliselerinin söz sahibi Vatikan daki papalık bundan hiç hoşlanmadı. 1054 bu gerginliğin doruk noktasıdır. Latin işgali de bunun cevabı. Dolayısıyla Fatih, İstanbul u aldığında patriklik makamı can çekişiyordu. Sultan Mehmet fetihten sonra patrikhaneyi güçlendirmek için çaba sarf etti ve yeniden eski gücünü kazanmasında verdiği fermanlarla önemli rol oynadı.

Patrikhane hemen her sultan tarafından himaye görürken zamanla tahmin edilemeyecek derecede etkiye ve kuvvete sahip oldu. Aynı oranda zayıflayan imparatorlukta tam aksine güçlenen bir patriklik profili ortaya çıktı. Bununla birlikte Memalik-i Osmani de yaşayan Ortodoks cemaat sanki sahipsizmiş ve patrikhane bunları koruyamıyormuş gibi dış ülkelerden müdahaleler geldi.

Başta Rusya olmak üzere Ortodoks cemaate paralel siyaset yapmaya çalışan emperyalist ülkeler tam aksine hem ülkeye hem de patrikhaneye zarar verdiler zira başta Bulgarlar olmak üzere patrikhaneye bağlı cemaatleri Fener patrikliğinden kopardılar. Rumenler ona keza. Metruk Voyvoda Bronkoveanu 1714 yılında oğullarıyla birlikte suçlu bulunup idam edilince, Romanya Ortodoks cemaatine gün doğdu ve Rumen Kilisesi Patrik I. Konstantin (1830–1834) zamanında Rum Ortodoks Kilisesi nin denetimi altına girdi.

Hatta Abdülmecit, bu kriz dönemini ne şiş yansın ne kebap siyasetiyle geçiştirmeye, olayları zamanın akışına bırakmak gayesindeydi ama işe yaramadı. Çar Nikola, Viyana da yaptırttığı demirden dökme kiliseyi parça parça Tuna Nehri üzerinden İstanbul a ulaştırıp Bulgarlara hediye etmeyi başardı. Bugünün Balat ındaki Bulgarların Demir Kilisesi o günlerden kalmadır.

1839 da Tanzimat Fermanı ile azınlıklardan Ortodokslara da haklar verildi. Rum Ortodoks Kilisesi de eğitim ve din alanlarında daha rahat hareket etme olanağı buldu. I. Dünya Savaşı na kadar olan bu dönemde Rum Kilisesi, Yunanistan ın Osmanlı İmparatorluğu ndan ayrılması ve Anadolu da “Büyük Yunanistan '' fikrinin eyleme geçirilmesi çabalarında rol oynadı. Yunanistan ın bağımsızlığını kazanmasından sonra, 1850 li yıllardan itibaren Yunan Ortodoks Kilisesi fiilen Fener Patrikhanesi nden ayrıldı ve bağımsız bir kilise oldu.

Lozan Barış Görüşmeleri sırasında Türk heyeti, Rum Patrikhanesi nin siyasi bir kurum haline geldiği tezini savunarak, Türkiye dışına çıkarılması gerektiğini bildirdi. Ancak diğer ülkeler ve Yunanistan, Fener Patrikhanesi nin manevi öneme sahip olduğunu ileri sürerek, İstanbul da kalmasını istediler. Görüşmelerden sonra, Patrikhane nin sadece dini işlerden sorumlu bir kurum olarak İstanbul da kalması uygun görüldü. Hukuki anlamda ise Türkiye Cumhuriyeti ne tabi oldu.

(Fatih in Rum Patrikhanesinde “inanç özgürlüğü verme“mozaiği)
          |                              

Asil S. TUNÇER
Profesyonel Turist Rehberi
14 Temmuz 2017 Cuma
Mesaj Gönder 431



 Yorumlar

Uzm.Dr. Sinan İbiş
Yazara Mesaj gönderin
KÜRESEL VERİLER VE KANITLAR TURİZME YÖN VERECEK

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
HİROŞİMA, JAPONYA

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
ZEYTİNLİK ARAZİYE MERMER OCAĞI İZNİ İSYAN ETTİRDİ!

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
DÜNYA TURU AENEAS'IN İZİNDEN BAŞLIYOR Yorum VAR !

Serdar Taştanoğlu
Yazara Mesaj gönderin
KAPTAN MR. DİK Yorum VAR !

Cem POLATOĞLU
Yazara Mesaj gönderin
TUR ŞİRKETİNİ ŞİKAYET EDERKEN

Berk KARABAŞ
Yazara Mesaj gönderin
HONG KONG ANILARIM...

F.Sema KUTLU
Yazara Mesaj gönderin
ÜÇ ÜLKENİN SINIRINDA BİR BAŞKENT: BRATİSLAVA Yorum VAR !

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .