YUGOSLAVYA'NIN DAĞILMA SÜRECİ –V-

Slobodan Miloşeviç’in İktidara Gelişi

Yapılan memoranduma göre Yugoslavya nın dağılmasını sağlayan en büyük etken 1974 anayasasıdır çünkü bu anayasaya konfedere yapıya geçişi ve her cumhuriyetin diğerlerinin onayıyla Yugoslavya dan ayrılmasını sağlıyordu. Memorandum aynı şekilde Tito rejiminin, Sırplara Kosova ve Hırvatistan dan göç etmekten başka bir seçenek bırakmadığını savunuyordu.

Buna göre Sırp halkı tarih boyunca olmadığı kadar Hırvatistan da çok büyük bir tehlike altında olduğunu ve Sırpların sorunu çözülmediği takdirde bu olay sadece Hırvatlara değil tüm Yugoslavya halklarına çok ağır sonuçlar getireceği düşüncesini ortaya atmıştır.

Yugoslavya Komünist Partisinin Eski Krallık Yugoslavya nın Sırp olmayan diğer halklar için bir hapishane olduğu tezini SANU memorandumu Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin Sırp halkı için bir hapishane olduğu tezine dönüştürmüştür.

Yugoslavya nın dağılmasındaki kırılma noktası 1987 Baharında Slobodan Milosviç in, diğer cumhuriyetlerle 1974 anayasasının değiştirilmesi hususundaki İvan Stanbolic in görüşme taktiğini kabul etmemesiyle yaşanmıştır.

Miloşeviç in Kosova daki konuşmasının akabinde Sırp yazarlar derneği kendi Büyük Sırbistan siyasi kampanyasına başlamıştır. 15-23 Mayıs 1987 tarihlerinde “Kosova ile ilgili ve Kosova için '' adı altında edebiyat geceleri toplantıları düzenlemiştir.

Bu toplantılarda Sırpların önde gelen yazar ve entelektüellerin savundukları temel husus, Yugoslavya var olan şekliyle artık yaşamını sürdüremez çünkü 1974 anayasası azınlıkların çoğunluğu terörize etme imkânını vermekteydi ve Yugoslavya yıkılması ve onun yıkıntıları üzerine büyük Sırbistan kurulmalıydı. Sırbistan Başbakanı İvan Stanboliç o dönem Sırp milliyetçiliğine kendi pozisyonunu koruma amacıyla boyun eğmiştir. Aynı anada eski yol arkadaşı Miloşeviç kendisine destek vereceği inancını taşıyordu ve kendisini 1986 yılında Sırp Komünist Partisinin başkanlığına aday olarak göstermiştir.

Miloşeviç in Parti başkanlığına gelmesine kadar Hükümet tün protesto ve mitingleri yasaklamıştı ve göstericilere şiddet uygulanmıştır, yüzlerce gösterici polis dayağına maruz kalmış bir o kadarı da gözaltına alınmıştır. Hükümetin bu tutumuna karşın Miloşeviç 4 Mayıs 1987 yılında Kosova meydanında 13 saat süren bir miting yapmıştır, Mitingde “sizi kimse dövemez, bu topraklarda artık eski despotluk tavırlara son vereceğiz ve Arnavut ayrılıkçı güçlerini en kısa sürede yok edeceğiz '' diyerek milliyetçiliği iyice körüklemiştir. Bu şekilde Miloşeviç Kosova ya Sırp komünist partisi lideri olarak gelmiştir fakat Belgrad a Sırp halkının önderi olarak dönmüştü.

Miloşeviç in Sırp komünist partisinin başına geçmesine kadar bir demokratikleşme umudu bulunuyordu fakat onun gelmesiyle tüm umutlar yok olmuştu. Çok çabuk bir şekilde Partiden ve Sırp yönetiminden eski siyasilerin tasfiyesine gidilmiştir bu arada İvan Stanboliç ve Sırp komünistlerin lideri Dradisa Pavloviç görevlerinden uzaklaştırılmışlardı. Bu olayda aslında Miloseviç in büyük liderliği veya karizması etkin değildi, Miloseviç sadece Sırp Entelektüelleri ve SOK tarafından daha önce eyerlenmiş ata oturmuştu. Bu düşünceye göre tüm unsurların silah dâhil Sırp devletinin yeniden ayağa kaldırılması için daha sonra da Tito ve yol arkadaşlarının yarım yüzyıldır dağıtmaya çalıştıkları Yugoslavya nın Federal yapısının koruması için kullanılmalıydı.

Slovenya Cumhuriyeti

Sırbistan ın bu agresif milliyetçi tutumuna karşın Slovenya Cumhuriyeti de kendi milli siyasetini oluşturmaya başlamıştı fakat Sırbistan dan tam aksi yönde. Slovenya da 1980 li yılların ortasında Komünist rejimin değiştirilmesi ve çok partili sisteme geçilmesi tartışılmaya başlamıştır. Slovenler Yugoslavya daki krizin çözümünü Kardelj in veto kavramında bulmuşlardı. Krdelj in konsepti çerçevesinde Konfederasyon veya Yugoslavya yı terk etmede çözümü görüyorlardı fakat aynı anda Kardelj in Sosyalizm modelini kabul etmiyorlardı ve devlet rejiminin çok partili sisteme geçmesini savunuyorlardı aynı anda Toplu çalışma sisteminden vazgeçilmesini ve serbest pazar ekonomisine geçilmesin de savundukları bir diğer husustu.

Slovenya Jeopolitik açıdan Batı dünyasına çok daha yakındı, gelişmiş sanayisi ve eğitim seviyesinin diğer Cumhuriyetlere nazaran en baştan beri çok daha üst seviyede olduğundan aslında Slovenlerin sadece kendi görüşüne göre değil diğer Halkların görüşü de onları pek te Yugoslavya ya uyum sağlamadıklarıydı. 1921 verilerine göre Krallık Yugoslavya daki eğitim düzeyi şu şekildeydi.

Krallık Yugoslavya da 1921 yılında 12 yaş üzeri yazma okuma bilmeyenlerin oranı şöyleydi:
-Slovenya % 8,8
-Baçka, Banat ve Baranya % 23,31
-Hırvatistan, Slavonya ve Medjumurje % 32,15
-Sırbistan % 65,43
-Bosna ve Hersek % 80,55
-Karadağ % 67,02
-Makedonya % 83,86

Kaynak: D. Batakoviç, Nova İstorija Srpskog Naroda, Beograd-2000, s.293

*BAYRAMINIZI EN İÇTEN DİLEKLERİMLE KUTLUYOR, ESENLİKLER DİLİYORUM*
          |                              

Asil S. TUNÇER
Profesyonel Turist Rehberi
01 Eylül 2017 Cuma
Mesaj Gönder 380



 Yorumlar

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
ANRO TURİST REHBERLERİ ODASI, YENİ YERİNDE

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
HES CENNETİ GİBİ GÖSTERDİLER, CEHENNEME ÇEVİRDİLER!

Mahmut Ökçesiz
Yazara Mesaj gönderin
ISTANBUL TARİHİ MEZARLIKLARI -10

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
LÜBBEY KÖYÜ

Uzm.Dr. Sinan İbiş
Yazara Mesaj gönderin
TURİZMİN GELECEĞİNDE 55 YAŞ ÜSTÜ TURİSTLER VAR

Nilgün ATAR
Yazara Mesaj gönderin
BENİM BABAM ATATÜRK'Ü GÖRDÜ...

Cem POLATOĞLU
Yazara Mesaj gönderin
GASTRO TURİSTLER

Recep YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
2017 TURİZM İSTATİSTİKLERİ

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .