12.400 YIL ÖNCE EN GELİŞMİŞ YERLEŞİM KÖRTİK TEPE'DE

DİYARBAKIR SOHBETLERİ-2 KONUK: DİYARBAKIR İÇKALE MÜZE KOMPLEKSİ MÜDÜRÜ VEHBİ YURT

Sur ilçesinde bulunan Diyarbakır İçkale Müze kompleksi; restorasyonu, yerleşimi, birimleri, kafeleri, yönetimi ve mükemmel ekibi ile her anlamda yaşayan müzelerimizden... Diyarbakır Müze Müdürü Vehbi Yurt ise ekip ruhu ile hareket eden, yöre halkını ve çocukları müzede buluşturma projeleri ile dikkat çeken, daha fazlası için hayalleri olan girişimci örnek bir müdür…

Diyarbakır Sohbetleri dizimize Zerzevan Kalesi Kazı Başkanı Doç Dr Aytaç Coşku ile başlamıştık. İkinci konuğumuz ise Diyarbakır Müze Müdürü Vehbi Yurt. Diyarbakır da ilk müzenin 1934 yılında Ulucami ye bitişik Zinciriye (Sincariye) Medresesi nde açıldığını, 1985 yılında yeni binaya taşındığını belirten Vehbi Yurt; 1993 e kadar teşhirin kapalı olan müzenin, 2015 yılında sur ilçesinde bulunan alana taşındığını, 25.5.2015 tarihinde İçkale müze kompleksi olarak ziyaretçilere kapılarını açtığını anlatıyor kısaca sohbetimizin başında. Müzede MÖ 10.400 yani günümüzdeki 12.500 yıl öncesinde Ilısu barajı kurtarma kazılarında ortaya çıkan eserler sergileniyor.. Yaklaşık 12 kazıya başkanlık yaptıklarını belirten Yurt; Körtik Tepe ve Müslüman Tepe kazılarının devam ettiğini anlattı.

Diyarbakır Müzesi nde hepimizi son derece etkileyen ve bildiklerimizi sorgulatan Körtik Tepe bölümü oldu. Bismil İlçesi, Pınarbaşı nda bulunan Körtik Tepe kazılarından çıkan buluntular; Bereketli Hilal topraklarında bilgileri güncellemeye devam ediyor.

Göbeklitepe ile karşılaştırıldığında; Günümüzden tam 12.000 yıl önce inşa edilen Göbekli Tepe; T şeklindeki yapılarıyla dünyanın ilk dini amaçlı tapınakları… Körtik Tepe kazılarında ortaya çıkan bulgular ise 12.500 yıla dayanan bu yerleşim alanının aslında son derece gelişmiş bir üretim, ticaret ve yaşam merkezi olduğunu çok net gösteriyor.

Burada akıllara şu soru geliyor: Göbekli Tepe ile Körtik Tepe yi karşılaştırdığımızda sorulara ne tür yanıtlar bulabilirdik?
Müze Müdürü Vehbi Yurt ve Zerzevan Kalesi kazı Başkanı Aytaç Coşkun ile gerçekleştirdiğimiz sohbetimizde hem Körtik Tepe kazılarını hem de Diyarbakır Müzesi ni sorduk. İşte sohbetimizden yansıyanlar:

EN GELİŞMİŞ YERLEŞİM İLK KEZ DİYARBAKIR-KÖRTİK TEPE DE BAŞLADI…
Körtik Tepe tarihi günümüzden 12.400 yıl öncesine dayanıyor. Göbekli Tepe ise 12 bin yıla…. Göbekli Tepe ile Körtik Tepe'yi karşılaştırabilir miyiz

Körtik Tepe ile Göbekli Tepe arasında 1000 yıl fark var; Körtik Tepe de yaşam 1000 yıl daha öncesine dayanıyor. Göbekli Tepe tapınak alanı, Körtik Tepe ise yaşam alanı; bu çok önemli bir ayrıntı. Göbekli Tepe den 1000 yıl önce o insanların gerek dini inançları gerek sanat anlayışları çok üst düzeydeydi. Şu an Diyarbakır Müzesinde sergilenen Körtik Tepe den çıkan eserlerin eşi benzeri yok. Bu nedenle Körtik Tepe özellikle seramiksiz neolitik dönem dediğimiz insanların mağaralardan çıkıp daha yeni yeni nehir kıyılarına geçtiği dönemleri anlatması açısından önemli.

GÖBEKLİ TEPE DEN 1000 YIL ÖNCE…
Böyle gelişmiş bir toplum şu an yakın doğu coğrafyasında yok; o nedenle her şeyin ilki Diyarbakır da olduğu gibi yerleşimin de ilki Diyarbakır da. Dolayısıyla Körtik Tepe nin bölge ve yakın doğudaki en eski yerleşim bölgesi olduğunu söyleyebiliriz. İnsanlar sadece yerleşip yaşamamışlar; inanç değerleri geliştirmişler, ölülerini belli ritüellere göre gömmüşler.

O dönemki insanlar avcı toplayıcı yani besin ve barınma peşinde koşan insanlar değil, sanat üretmiş üst düzey insanlar. Bu da o toplumun ne kadar ileri olduğunu göstermesi açısından önemli. O dönemi bu kadar üst düzey yaşayan ve anlatan ikinci bir yerleşim yeri olduğunu söyleyemeyiz. O nedenle Göbekli Tepe den 1000 yıl önce ve her anlamda gelişmiş yerleşim yeri olması açısından önemlidir.

Peki biraz da Müzenin projelerinden bahseder misiniz?
Müzecilik bir ekip işidir. 2015 yılından beri açık olan müzemizde çeşitli projeler yaptık. Şu anda yürüttüğümüz en önemli projelerden birisi; '' Kayapınar ın 10 bin sevgili çocuğu müze ile buluşuyor. '' Son istatistiklere göre çeşitli yaş gruplarından 14 bine yakın öğrenci aldık. Ayrıca bu projeden önce MEB ile yaptığımız işbirliği sonucunda “ilham perisi '' isimli proje ile 4-5 bin öğrenci geldi. Şu anda proje devam ediyor.

ÖĞRENCİLERE MÜZEDE EĞİTİM VERİYORUZ.
Öğreciler Müzeye geldiğinde neler yapıyorsunuz?

Gelecek nesillere kültürü, müzeciliği, sanatı nasıl sevdirebiliriz amacıyla bu projelere başladık. Gelen öğrenciler uzman arkeologlar tarafından karşılanıyor. Eğitim salonunda öncelikle çocuklara Diyarbakır tarihi maketinde surlarından başlayarak kentin tarihçesini, Lidyalılar tarafından paranın nasıl ortaya çıkarıldığını, paranın nasıl darp edildiğini anlatıyoruz. Parayı birebir darp ediyor, hatıra olarak öğrencilere veriyoruz.

BAZALT TAŞ SANATINI ÖĞRENCİLERE GÖSTERİYORUZ
Şu anda Diyarbakır ın sembolü Bazalt taşını işleyen çok önemli bir usta getirdik müzeye. Kar amacı gütmeden satış yapmadan Diyarbakır daki tarihi yapıların maketini taş bazalttan yapıyoruz. 4 ayaklı minare, ulucami, surlar…Gelen öğrenciler hocaya tahsis ettiğimiz odada oturuyor, bazaltı öğretiyoruz. Değerli Ustamız taş sanatının inceliklerini gelecek kuşaklara aktırıyor.

UNUTULAN ÇOCUK OYUNLARINI TANITIYORUZ
Ayrıca Hacivat Karagöz oyunu var. Ebru sanatını sergiliyoruz. En önemlisi de şu: Somut olmayan kültürel miras kapsamında biz güneydoğuda çocukluğumuzda oynadığımız tüm oyunları müzemizde öğretiyoruz. Siteler, apartmanlarda büyüyen çocuklara, taşrada bu oyunları oynayan çocukları anlatıyoruz. Topaç festivali yapmak planlarımız arasında. Çok etkili oluyor, tüm bu çalışmalarla büyük küçük herkesi müzeye çekmeye çalışıyoruz.

MÜZEDE KOMŞU GÜNÜ PROJESİNİ BAŞLATACAĞIZ
Yöre halkı müzeye karşı ilgili mi?

Hafta sonu 6 bin ziyaretçi geliyor. Halkımız da ilgili. Farkındalık yaratmak çok önemli. Bunu yaratmak için Komşu Günü projesine başladık.. Psikolojide bilirsiniz, kaplam- içlem kavramı vardır. Yani İçlemden yola çıkarak önce bizim bulunduğumuz sur, Cihan paşa mah, cami nev, ulucami, ilçeler, Diyarbakır ve Türkiye. Şu anda muhtarlarla görüşmelerimizi yaptık. Bunu güzel bir temele oturttuktan haftanın bir günü komşu günü kapsamında müzeye alarak bir farkındalık başlatacağız.

MÜZEMİZİ AVM LERDE TANITIYORUZ
Diyarbakır ın en büyük alışveriş merkezinde stantlarda 6-7 uzmanla 2 gün boyunca müze tanıtm broşürü, kitapçık ve hatıra para dağıttık. Diğer alışveriş merkezleri ile devam ederek tüm ilimize yayacağız.

TAKSİCİLERE MÜZECİLİK EĞİTİMİ VERMEK İSTİYORUZ
Müzecilik anlayışınızı, bölge halkıyla müzeyi buluşturma gayretlerinizi, bu eşsiz müzeyi yaşayan bir müze haline getirmenizi kutluyorum. Son sorum: Bu alandaki en büyük hayaliniz nedir?

Öncelikle taksicileri müzecilik alanında eğitmeyi istiyorum. Şehrimize gelen misafir, “beni müzeye götür '' dediği zaman taksicimiz bilecek müzeyi. Bilmiyorsa başarısızız demektir. Taksicilere ulaşmak lazım.

GEZİCİ MÜZE PROJEMİZE DESTEK BEKLİYORUZ
En büyük hayalime gelirsek; GEZİCİ MÜZE projemiz var; bunun tekliflerini yaptım, bir belediyenin destek olması lazım. Kullanılmayan 302 otobüslerin içinin donatılması, vitrini, imitasyon eserler bizden. Otobüsün en arkasında bir perde, power poit sunumlarla taşraya gitmek lazım. Bölgenin buna ihtiyacı var. Gezici Müzeye öğrenci ya da köylü ön kapıdan girecek. külçe öğütme taşının aslında neolitik dönemden geldiğini hepimiz biliyoruz.. Köylerde neolitik dönem zaten yaşanıyor. Siz gittiğiniz zaman bir tandır ortaya çıkıyor. Pişmiş toprağın ısıtıldığı şekil verildiği tandırlar ta neolitikten bize geliyor. Köylüler bunu yaşıyor, O gezici müzeye götürdüğümüz zaman 80 yaşındaki nine otobüse girdiğinde o öğütme taşını görsün, hikayesini öğrensin. Ama bunların ne kadarını yapabiliriz, şu an bilemiyorum. İşlemleri ve yasal prosedürleri var. Hayallerimiz var, inşallah başarabiliriz.

BİZ OLABİLMEYİ BAŞARAN DİYARBAKIR
Müze Müdürü Vehbi Yurt ile sohbet ederken hep biz diye konuştuğuna dikkat ettim. Diyarbakır sohbetleri dizimiz için yaptığım tüm görüşmelerde BİZ olabilmenin gücünü gördüm. Bu tabloyu başka şehirlerde çok nadir yakaladığım için daha çok sevdim Diyarbakır ı. Onca zorlu şartlardan ve süreçlerden geçen Diyarbakır; ortak umut ve hedefler için el ele vermeyi başarmış. Bu izlenimlerimi kendisine aktardığımda şunları söyledi: “Bu şehrin tanıtımı için yapılan tüm faaliyetler büyük bir işbirliğinin sonucudur. FİJET tarafından Diyarbakır a Altın Elma nın verilmesi de iki taraflı bir ekip işidir. Ve gerek ziyaretleriyle gerek altın elma ödülüyle bizleri onurlandırmışlardır. Kentimizdeki tüm kurum ve kuruluşların katkısı ve desteği vardır. Diyarbakır da kim taş üstüne bir taş koyabiliyorsa, bizim saygımız sonsuzdur.
DİYARBAKIR SOHBETLERİ DEVAM EDECEK

Vehbi Yurt Kimdir:
1977 Mardin Savur doğumlu Vehbi Yurt, 2007 yılında Rize müze müdürlüğünde müze araştırmacısı olarak göreve başladı. 2009-2011 yıllarında Mardin müze müdürlüğünde görevi 2012-2017 yılları arasında ki Batman müze müdürlüğünde görev süresince 2012-2015 yıllarında müze müdür yardımcısı, 2015-2017 yıllarında da müze müdürü olarak görev yaptı. 01/08/2017 tarihinde Diyarbakır Müze Müdürü olarak görev yapmaya başlayan Vehbi Yurt Evli 6 çocuk babası.



          |                              

Nilgün ATAR
Turizm Yazarı
10 Haziran 2018 Pazar
Mesaj Gönder 1152



 Yorumlar

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
PARKE TAŞININ ÜSTÜNE ASFALT DÖKTÜ, İLK YAĞMURDA EVLERİ SU BASTI

Asil S. TUNÇER
Yazara Mesaj gönderin
RUMEN SİYASETÇİYE YOLSUZLUK HAPSİ

Kemal ŞENDİKİCİ
Yazara Mesaj gönderin
TURLARLA GEZME KÜLTÜRÜ ÜZERİNE

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
20 YIL SONRA VİYANA

Uzm.Dr. Sinan İbiş
Yazara Mesaj gönderin
BÜYÜK BİR GÖBEK İNME VE KALP KRİZİ RİSKİNİZİ ARTIRABİLİR Mİ?

Aydın YAYLACIKLILAR
Yazara Mesaj gönderin
OY HAKKINIZI TURİZMCİ KİMLİĞİNİZİ UNUTMADAN KULLANIN Yorum VAR !

Merve Baş BULUT
Yazara Mesaj gönderin
NEDİR ERİŞİLEBİLİRLİK.?

A.Nejat Şardağı
Yazara Mesaj gönderin
KÜRESEL ISINMA VE KARBON SALINIMINA TURİZM ENDÜSTRİSİNİN OLUMSUZ ETKİSİ.

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .