ALAADDİN KÜLLİYESİ'NİN SİNOP TURİZMİNDE VE GELECEĞİNDE YERİ VE ÖNEMİ

Karadeniz’in ilk Türk şehri Sinop...



Anadolu nun Türkleşmesi ve İslamlaşması,Türk İslam kültürünün bu topraklara basılması, Anadolu Selçukluları döneminde olmuştur.
Bugün bu topraklar üzerindeki varlığımızı ve egemenliğimizi onlara borçluyuz. 22milyon beş yüz bin km² Osmanlı toprağından 783.562 km² lik Anadolu nun sadece elimizde kalması bir tesadüfün sonucu değil bir yerleşim politikasının sonucudur. O politika, yerli halkın ve kültürünün silinmesi ve batıya kaydırılması yerine Türk-İslam kültürünün yerleştirilmesi toprağın vatanlaşmasıdır. Osmanlı, bu politikadan uzak karma kültüre ve diyaloğa ağırlık vermiştir. Ayaklanmalarla önce Hristiyan sonra da Müslüman uluslar ayaklanarak bağımsızlıklarını elde etmişler ve T.C devletinin sınırları ile örtüşen(İstanbul hariç) Anadolu Selçuklu toprakları Türk hakimiyetinde kalabilmiştir.
Büyük Atatürk ün Misak-i Milli hudutlarını, Anadolu Selçuklu Devleti nin sınırlarının dışına çıkartmaması Atatürk ün tarih bilgisi ve bu politikayı çok iyi tahlil etmesinin bir sonucudur.

Anadolu ya hakim olan Türk-İslam kültürü, gezginci dervişler Horosan erenleri ile başlamış toptan Anadolu taranmış ve Mevlana ile zirveye ulaşmıştır. Anadolu coğrafyasına hakim olan bu kültürün Karadeniz bölgesinde yaşayan tek örneği 1214 yılında yapılan Fetih camii (Alaaddin Külliyesi) dir.

Yukarıda bahsettiğimiz bu yerleşim politikasını külliyede irdeleyelim: Sinop Selçuklu döneminden kalan bu tarihi tanık camii diktörtgen mekanlı ve geniş avlusu ile 86 m.uzunluğunda ve 22 m. genişliğindedir. Avlu camii alanının 3 katı büyüklüğündedir. 64 m.uzunluğunda ve 86 m. genişliğindedir.Avlunun geniş tutulması Selçuklu döneminin politikası askeri kışla olarak kullanılmasıdır. Minaresi avlunun kuzey duvarına bitişik vaziyettedir.

Avlusunun doğu, batı ve kuzey olmak üzere 3 kapısı bulunmaktadır.Camii bir büyük kubbe ile sağında ve solunda ikişer küçük kubbe dahil toplamda 5 kubbeden oluşmaktadır. Ortadaki büyük kubbe Peygamber efendimizi, yanlarındaki ikişerli küçük kubbeler ise dört halifeyi simgelemektedir. Bu geniş avlunun ortasında şadırvan bulunmaktadır. Gündelik hayat burada yaşanmaktadır.
Caminin 5 kapısının bulunması İslamın beş şartını ve içeride bulunan taşıyıcı 6 direk ise İmanın 6 şartını simgelemektedir.

Caminin arkasında ise ilk Türk Üniversitesi olan Pervane Medresesi giriş kapısı kıbleyi gösteriyor.(İkra ve Kelam surelerinin izahı) Camiinin sağ tarafında hamam ve sol tarafında türbe bulunmaktadır.Her iki mekan camiiye saygı gereği mihraptan 3 m.mesafe geri çekilmiştir.Sağ tarafta hamam İslam ın temizlik ile başladığını, arkasındaki medrese beşikten mezara kadar ilimi, sol taraftaki türbe de hayatın sonunu yani ölümü simgeliyor. 800 yıldan beri süregelen gelenek, Sinoplular ölülerini hamam tarafından sağ kapıdan içeri alıyor ve sol kapıdan çıkarıyor. Bu dizayn ilim-hayat, fıkıh ve kelam surelerinin temelini oluşturuyor. Bu külliye düzeni Anadolu ya hakim olan ve Mevlana ile ulusal sınırların dışına çıkan İslam kültürünün hoşgörü, kardeşlik ve barış gibi insanlık erdemleri, bugün Turizmin ve Dünya barışının esasını oluşturuyor.

Orta Asya da Türkler kara devletidir. Anadolu ya hakim olmak için güneyde Alanya kuzeyde Sinop alınarak deniz devleti olmuşlardır. Selçukluların Karadeniz’de aldıkları ilk şehir Sinop olmuştur. Sinop Karadeniz’in ilk Türk şehridir.
Alanya ve Sinop limanlarında tersaneler kurulmuş, Selçuklu donanması bu şehirlerde hazırlanmıştır. Bu iki şehir Alaaddin’in şehirleridir.
1853 Rum baskını sırasında Alaaddin camii top ateşine tutulur minaresi ve ana kubbesi yıkılır. Orjinal mihrap parçalanır. Mihrabın mermer parçalarının bir kısmı İstanbul İslami Eserler müzesinde bir kısmı Sinop müzemizde bulunmaktadır. Genel müdürlük bunların birleştirilmesini ve İstanbul İslami Eserler müzesinde sergilenmesini istiyor. Biz de Sinop Alaaddin camiisinde yerinde sergilenmesini istiyoruz. Çözüme kavuşturamadık.

Turizm, insanları kaynaştıran birbirine yakınlaştıran farklı kültürleri tanımamızı sağlayan en önemli faaliyettir. Gerek cruise yolu ile ve gerekse turlarla gelen turistlerin Aladdin Camii Külliyesine ilgi duymalarının sırrı bu olsa gerek diye düşünüyorum. Yunus Emre nin de dediği gibi “Gelin danış olalım, işi kolay kılalım '' .
          |                              

Hikmet TOSUN
Sinop İl kültür ve Turizm Müdürü
19 Eylül 2018 Çarşamba
Mesaj Gönder 872



 Yorumlar

Nilgün ATAR
Yazara Mesaj gönderin
TROAS KÜLTÜR ROTALARINDA GEYİKLİ'NİN YERİ...

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
BACALARI TÜTÜREN BACASIZ SANAYİ

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
YANLIŞ TARIM UYGULAMASI ARILARI YOK EDİYOR!

Kemal ŞENDİKİCİ
Yazara Mesaj gönderin
ŞEHR-İ KARS

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
CEFALU, SİCİLYA

F.Sema KUTLU
Yazara Mesaj gönderin
FIJET GENEL KURULU MARAKEŞ İZLENİMLERİ

Şebnem Başdere ORMAN
Yazara Mesaj gönderin
TURİZMDE KÜLTÜRLERARASI İLETİŞİM

Dilara Bahtiyar SARI
Yazara Mesaj gönderin
'ANTALYA'NIN SAĞLIK TURİZMİ: POTANSİYELİ, ZORLUKLARI, HEDEFLERİ

Asil S. TUNÇER
Yazara Mesaj gönderin
BAKSI MÜZESİ

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .