KAMUYA AİT SİVAS KANGAL ÇİFTLİĞİ REZALETİ

Sivas Kangal köpeği tescillenmiş bir ırk. Dünya köpek kurumu KIF/FCI tarafından sadece Sivas-Kangal da yetişen bir ırk olarak net olarak kayıtlara geçmiştir bu önemli tescile rağmen büyük bir ırksal koruma sorunu devam ediyor.


Kangal köpeği her ne kadar sakin ve ağırbaşlı bir çoban köpeği türü gibi görünse de görev verilince koruma içgüdüsü devreye giriyor ve ağırbaşlı köpek bir anda bir canavara dönüşebiliyor, bu köpek cinsi canı pahasına sürüsünü koruyan bir çoban dostudur.

Üstelik sürünün başında günlerce aç ve susuz olarak görev yapacak kadar disiplinli bir görev köpek cinsidir.
Kurtlarla savaşan ve başarılı olan tek çoban köpeği cinsi olan Kangallar Sivas Kangal a Kafkasya’dan göç yoluyla ulaşmış olduğu düşünülüyor.

Erkek türü yaklaşık 85 veya 90 cm boyunda olurken dişisi yaklaşık 70 veya 80 metre boyuna kadar büyüyor.
Bildiğimiz kadar Sivas ın Kangal ilçesinde biri devlete ait olmak üzere birçok özel Kangal köpeği yetiştirme ve üretme çiftliği bulunuyor.

Devlet koruması altındaki çiftçiliğe vardığımıza gözlerimize inanamadık. Son derece bakımsız, paslı tellerle çevrili, sus taslarının kurumuş olduğu, hijyenin sıfır olduğu bir hayvan barınağı ile karşılaştık. Üstelik bu üstün köpek ırkını bir mangal bahçesine benzeyen mesire alanın tam ortasına yerleştirmişler ve is duman ortasında yaşatıyorlar.

Hayvanat bahçesi gibi herkesin dokunabileceği ve zarar verebileceği şekilde sirk hayvanı gibi sergileme mantığı gerçekten çok rahatsız edici görünüyor. Terkedilmiş ve ihmalkârlık dolu köpek çiftliğindeki bu soylu köpek cinsinin görmesi gereken ilgi ve alakayı bulamamış olması çok üzücü ve çok yazık oluyor.


Dünyada birkaç ülkede Kangal köpeği üzerine araştırma yapılıyor; o kadar sahiplenmişler ki Kangal’a benzer bir cinsi kendi ülkelerinin patentine almaya uğraşıyorlar.
Çünkü yurtdışında da oldukça fazla Kangal cinsi üretimi yapılıyor.

KIF/FCI Kangal standardına göre; şu an ülkemizde kısa zaman önce yayınlanan Kangal köpeği standardı konusunda bu grubun hoşnutsuzluğu söz konusu.
Bu standart Kangal çevresi köylerde ölçülen 80, Ankara civarında yaklaşık 40 köpek üzerinde yapılan bilimsel ölçümler ve elde edilen ortalamalara dayanılarak hazırlandı.

Bu dünyanın her yerinde bu şekilde yapılıyor. İlk büyük itiraz ölçülen köpeklerin gerçek Kangal Köpeğini temsil etmeyen yozlaşmış köpeklere dayandırıldığı oldu. Standartta ırkın omuz yüksekliği 65-78 cm veriliyor ve +/- 2 cm ödeme süresi tanınıyor.Bu sürüdeki çalışan sağlıklı köpeklerin ortalaması olarak kabul ediliyor.

İtiraz edenlerin büyük bir çoğunluğu Kangal Köpeğinin 80 cm üzerinde olmasından yana. Onlara göre Kangal küçültülerek yozlaştırılmak isteniyor.

KIF yetkileri ise bilimsel olarak çalışan köpek ortalamasının bu çıktığını ve modelin popülâsyonlardaki en büyük ve en küçük köpeklere göre değil sağlıklı ortalamaya göre alındığının altını çiziyorlar.

Ölçülen köpeklerin doğru örnekler olmadığı konusunda gelen itirazlara ise açıklamaları kısaca şöyle: “Sadece kolay ulaşılabilir değil merkezlerden uzak henüz el değmemiş Kangal Köpeklerinden oluşan geniş bir iş köpeği popülâsyonu ölçüldü. İtiraz edenlerin geçmiş yıllara kadar o köylerde gerçek Kangal fotoğraflamaya gittiği hatta aşı programları yürüttüğü göz önüne alınırsa bu köpekler niçin şimdi yoz olduğuna hükmedildiği durumun bundan daha öte bir şeyle alakalı olduğu izlenimi yaratıyor.”

Şükür ki, Kangal köpekleri, 2006 yılından beri Türkiye adına tescil edildiği ve koruma altına aldığı yerli ırklardan. Ancak 50 yıl önce yurt dışına çıkarılan kangal ırkı bugün dünyanın pek çok farklı yerinde yaşıyor. Bunlardan biri ABD’deki Kangal Köpek Kulübü (Kangal Dog Club of America) yetkilileri, Kangalların 1980’lerden beri Kuzey Amerika’da olduğunu söylüyor. ABD’deki Kangal nüfusunun 3 bin civarında olduğu tahmin ediliyor.

Ancak Türkiye bu durumdan haberdar olmasına rağmen pek çaba göstermiyor gibi görünüyor. Koruma alanları olan paslı kafesler bakımsız yetersiz ve çiftlikte kangal köpeğimi tanıtan en ufak bir bilgi levhası bile yok.

Bilimsellikten uzak bir piknik alanında bu köpekleri sergilemek muhtemelen belediye başkanının Kangal halkına şirin görünme çabası olabilir mi?

Maalesef kalitesi indirgenmiş bir köpek cinsi ile karşı karşıyayız. Kangal cinsi yakın dönemde bir dünya markası olabilir ama Türkiye yerine başka bir ülkede olursa bu da bizim ayıbımız olur.

Elimizdeki değerleri koruyamıyoruz bu doğrudur ama bir doğa harikası köpeği paslı kafesler içinde piknik süsü olarak ortaya sunmak nasıl bir duyarsızlıktır.

İvedilikle bu devlet koruma çiftliğinin daha korunaklı, sağlıklı olması ve yol üstü mesire alanı konumundan çıkarılması gerekiyor.

Yoksa dünyada Kangal ırkı konusunda elimizde olan tescil avantajını bu şekilde bu asil hayvanı itibarsızlaştırarak yasal olmasa da etik anlamda kaybedeceğiz.

Bilimsel koruma ve çevre düzenleme yapmak adına kamu yetkililerini bir an önce bu kamu çiftliğinde iyileştirme ve tadilat yapmak için göreve davet ediyorum.


          |                              

Kemal ŞENDİKİCİ
Profesyonel Turist Rehberi- Turizm Yazarı/ Seyahat Fotoğrafçısı
07 Ekim 2019 Pazartesi
Mesaj Gönder 1109



 Yorumlar

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
DOLARDAKİ ARTIŞ TÜRKİYE'NİN ORMANLARINI VURABİLİR!

Cem POLATOĞLU
Yazara Mesaj gönderin
TÜRSAB SEÇİMLERİNDE ZAFER KADINLARINDIR!

A.Nejat Şardağı
Yazara Mesaj gönderin
3 ARALIK DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ

Uzm.Dr. Sinan İbiş
Yazara Mesaj gönderin
ALZHEİMER HASTALARINA KÖYLERDE MUTLU YAŞAM

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
FRANSA ŞATOLARI

Nilgün ATAR
Yazara Mesaj gönderin
ARTIK KADIN ELİ TÜRSAB'A DA DEĞMELİDİR

Şebnem Başdere ORMAN
Yazara Mesaj gönderin
TURİZM ELÇİLERİNİZ MİSYONUNUZU DEVAM ETTİRECEK

Fatih KUTLU
Yazara Mesaj gönderin
DÖRT GÜNDE PARİS

Dursun YILDIZ
Yazara Mesaj gönderin
BÜYÜK KENTLERDE SU İÇİN ENERJİ VERİMLİLİĞİ KONUSUNDA NE YAPILMALI ?

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti




. . .