Yusuf Yavuz yazıyor: Horasan'da Safran Zamanı

Kara toprağın sonbahardaki donuk hüznünü mor ışığıyla sevince dönüştüren safrana dokunan eller, binlerce yıldır insan emeğinin yüzlerde yarattığı gülümsemeye aracılık ediyor...Yusuf Yavuz

31 Ekim 2018 Çarşamba - Yusuf YAVUZ-turizmhaberleri.com- Antalya

HORASAN'DA SAFRAN ZAMANI

Dünyanın safran üretiminin büyük bölümünü karşılayan İran'da yılın bu mevsimi kuru ve kül rengi araziler mora boyanıyor. Nüfusunun büyük kısmı Türklerden oluşan Horasan Eyaleti, İran'da safran tarımının yapıldığı en önemli bölgelerin başında geliyor.

Kurak ve soğuk iklime dayanıklı bir bitki olan safranda hasat Ekim ayının sonuna doğru başlıyor. Küçük üreticiler için önemli bir üretim modeli olan safran, tarladan eve aile bireylerinin bir arada çalışarak el birliğiyle ürün haline getirdikleri bir baharata dönüşüyor.

Altın değerinde olan safranın kilosu 50 bin liraya kadar satılabiliyor.
Anadolu'da bir kente adını veren (Safranbolu) bitkinin üretim ve ticareti geçmişte oldukça yaygındı. 16. ve 18. yüzyıllarda Safranbolu çevresinde 40 kadar köyde safran üretimi yapılıyordu. 19. Yüzyılda Anadolu'dan yalnızca İngiltere'ye satılan safran miktarı yaklaşık 10 ton olarak belirtiliyor.

1913'de 500 kiloya düşen safran üretimi, bugün ise sadece 20-30 kilo civarında. Türkiye'nin yıllık safran tüketimi ise 1 ton dolayında. İhtiyacın tamamına yakını ithalat yoluyla karşılanıyor. Oysa Türkiye'nin iklimi ve toprak özellikleri safran üretimi için oldukça uygun. Geçmişte yapılan büyük üretim bunun en önemli kanıtı.

Ancak tarımda tek tip üretime koşullandırılan çiftçiler, en başta yoğun su tüketen ve makine, ilaç, enerji, tohum vb. büyük maliyetler gerektiren ürünler yerine safrana yönelseler hem daha az maliyetli hem de pazarı garantili bir ürün yetiştirmiş olacaklar.

Safranbolu dışında Eskişehir ve Isparta gibi kentlerde de son yıllarda safran üretimi denemeleri yapılıyor ancak bunlar yeterli verimlilik seviyesine ulaşmış değil. Üreticilerin alışkanlıkları kolay değişmediği gibi tarımda salt “devlet desteğine“ dayalı üretim modeli kolaycılığı da körüklüyor.

Ortadoğu'da kuraklığın en çok vurduğu ülkelerden biri olan İran yılda yaklaşık 280 ton civarında safran üretiyor. Dünya üretiminin 300 ton civarında olduğu düşünülürse bu oldukça büyük bir oran. Kuraklık bir çok tarım ürünün üretimine engel olurken, safranda ekim alanları hızla arttı. İran'da 2000'li yıllarda 46 bin hektarlık alanda safran ekimi yapılırken bu oran bugün iki katına çıkarak 88 bin hektara ulaştı.

Safran'ı çaydan çorbaya, pilavdan tatlıya hemen her türlü gıdada kullanan İran halkı için mor çiçeklerin tarladan sofralara uzanan yolculuğu günün ilk ışıklarıyla başlıyor. Tarlalardan toplanan mor safran çiçeklerinin ortasında bulunan ve baharat olarak kullanılan kısmını oluşturan üç tepecik evlerde özenle çıkarılarak kurutuluyor. Tarladan sofraya uzanan yolculuğunda renkli görüntüler yaratan safran bu ülkede bir kültür oluşturmuş.

Kırsal yoksulluğu ve kente göçü önlemenin en önemli yollarından biri küçük ölçekli tarımsal üretim. Daha çok kazanç ve daha çok tüketim sarmalına sokulan üreticileri bu kısır döngüden kurtaracak olan da bu.

Kara toprağın sonbahardaki donuk hüznünü mor ışığıyla sevince dönüştüren safrana dokunan eller, binlerce yıldır insan emeğinin yüzlerde yarattığı gülümsemeye aracılık ediyor...

(Yusuf Yavuz)
Fotoğraflar: (İRNA arşivi- www.irna.ir )

&&&
Isparta Eğirdir'de geçtiğimiz yıl başlayan safran üretimi denemelerini içeren haberimiz için:
https://gazeteciyazaryusufyavuzblog.wordpress.com/…/mor-c…/…

Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün hazırladığı Safran Yetiştiriciliği konusunda kısa bilgiler içeren kitapçığa bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz: https://arastirma.tarimorman.gov.tr/…/safran_yetistiricilig…


















Kaynak: turizmhaberleri.com

                Google+ paylaş               
YUSUF YAVUZ YAZIYOR: HORASAN'DA SAFRAN ZAMANI
          
Günün Haber Başlıkları



 Yorumlar

Benzer Haberler :
     HÜSNÜ GÜMÜŞ YAZIYOR: 9 KASIM 1989 POSTDAM BERLİN -  1 yorum var!
     HÜSNÜ GÜMÜŞ YAZIYOR: MÜZİKÇE, ATATÜRKÇE, TÜRKÇE -  1 yorum var!
     YUSUF YAVUZ YAZIYOR:SUYA DÜŞEN, YAŞAMA SARILIR -  1 yorum var!
     KEMAL ŞENDİKİCİ YAZIYOR: URARTU MEHMET
     YUSUF YAVUZ YAZIYOR:YEREL TOHUMLARA VEDA!
xxxxxxxxxxxxxxxxxxx