EXPAT OLMANIN AVANTAJLARI VE DEZAVANTAJLARI

Expat Dizisi-2

İkinci expat bilgilendirme yazımla ile karşınızdayım. Bir önceki yazıda expatriate kelimesinin ve expat teriminin anlamlarını açıklamış ve iş dünyasında kullanılan expat teriminin tam karşılığının ne olduğuna açıklık getirmiştik. “Expat nedir? Ne değildir? '' yazısına ulaşmak için tıklayınız:
www.turizmhaberleri.com/KoseYazisi.asp?ID=3839

Bu yazıda ise expat olmanın avantajları nelerdir, expat hayatının ne gibi yararları vardır, expat olmak zor mudur, dezavantajları nelerdir; bunları konuşacağız.

Başlamadan önce iyice anlaşılması ve sindirilmesi gereken bazı şeyler var:
Expat olmanın getirileri net olarak çizilemez. Bir expata ne gibi kolaylıklar sunulacağı (1) çalıştığı şirkete ve (2) gönderildiği ülkeye bağlıdır Bunlara ek olarak (3) expatın medeni hali de çok önemli bir etkendir.
Expat hayatının nasıl olduğuna dair internet üzerinde birçok kişisel deneyim bulunabilirsiniz. Ve bu deneyimleri okumak fikir edinme açısından çok yararlı da olabilir. Ancak bu yazılar aynı zamanda kişinin yanlış beklentiler oluşmasına da neden olabilirler. İnternette expat hayatına dair en çok bilgi bulabileceğiniz ülkelerde birinci sırada Hollanda geliyor. Almanya, Fransa, Sudi Arabistan ve Amerika da internette bolca bilgi bulabileceğiniz ülkelerden. Ben de sizi Arjantin de expat hayatı hakkında bilgi verebilirim ancak onun yeri başka bir yazı. Kısacası bu yazı Arjantin özelinde değildir. Expat hayatına dair daha genel bilgiler verecektir.
Avantajlar ve Dezavantajlar:

Maddi Kazanç vs. Hayat Pahalılığı
Expat olmanın en bilinen ve expatlığı en çekici kılan özelliği yüksek maaşlardır. Birçok “para biriktiren expat '' hikayesi dolanır ağızlarda. Ancak expat olmak kesinlikle çok para biriktireceksiniz demek değildir. Birçok kişi bu tarz hikayelerden etkilenip expat olmaya özense de hayat pahalılığı hayal kırıklığına uğratıcı olabilir.

Aslında olan çok basit; hayatın ucuz olduğu yerde expat para biriktirir, hayatın pahalı olduğu yerde expat para biriktiremez veya az biriktirebilir.
Günümüzde özellikle Afrika, Doğu Avrupa veya Orta Asya ülkelerine atanan expatlar para biriktirmekte pek zorlanmamaktadırlar. Öte yandan Batı Avrupa, Amerika ve Japonya gibi yerlere atanan kişilerin maaşı geldiği gibi gidebilir de. Kira, mutfak harcamaları, ulaşım, faturalar derken o kocaman maaş kaybolabilir.
Küçük bir ayrıntı daha, bekar expatlar için para biriktirmek harcamaları daha az olacağı için genelde daha kolaydır.

Vergi Avantajları / Şirket Yardımları vs. Sorumluluk
Öncelikle şirket yardımların bahsedelim. Daha önce de dediğim gibi şirketin expata ne gibi yardımlarda bulunacağı ve ne gibi olanaklar sağlayacağı şirketten şirkete değişir. Her bir şirket expatlarına destek kapsamında farklı yardım kombinasyonları kullanırlar. Şirketlerin sağlayabileceği kolaylıkları sıralayacak olursak:
- Oturma ve Çalışma izinlerini almak.
Bu bütün şirketlerin kesin olarak gerçekleştirdiği (çünkü gerçekleştirmekle yükümlü olduğu) tek maddedir.
- Kira yardımı
Şirket expatın ev kirasının tamamını veya bir kısmını karşılayabilir. Bunun dışında bazı şirketlerin operasyonlarını yürüttüğü yabancı ülkelerde evleri vardır. Kira parasını karşılamaktansa gönderdikleri expatı şirket evine yerleştirmeyi tercih edebilirler.
- Taşınma Yardımı
Şirket expatın taşınma sürecine yardımcı olmak amacıyla bir aracı kurumla anlaşabilir ve taşınma masraflarını karşılayabilir.
- Okul yardımı
Expatın çocukları varsa çocukların okul masrafları karşılanabilir.
- Eş yardımı
Şirket expat eşinin iş bulmasına yardımcı olabilir veya çalışmayan eş için küçük bir miktar maddi yardımda bulunabilir.
- Dil kursu
Şirketler gönderildiği ülkenin dilini bilmeyen expatlara ve ailelerine dil kursu yardımında bulunabilir, kurs ücretini karşılayabilir.
- Vergi İndirimi
Bazı ülkeler expat olarak özel çalışma vizesiyle oturum izni alan kişilere vergi indirimi yaparlar. Vergi indiriminin yüzdesi ülkeden ülkeye değişmektedir. Bazı ülkelerde ise böyle bir uygulama bulunmamaktadır.

Bu yardımların hepsini birden yapan bir şirket var mı ben açıkçası bilmiyorum. Kimisi kirayı karşılıyor ama okulu karşılamıyor, kimisi dil kursuna gönderiyor ama taşınma masraflarını ödemiyor. Böyle onlarca kombinasyon var. Eğer expat olarak görevlendirilecekseniz şirketinizin size sağlayacağı imkanları önceden iyice öğrenmeniz iyi olacaktır. Örneğin çocuğunuz varsa şirketin okul masraflarını karşılayıp karşılamadığını öğrenmek isteyebilirsiniz.
Öte yandan expat olmak sadece bu tatlı yardımlardan ibaret değildir. Expatların sorumlulukları büyüktür. Gerçekten büyüktür. Çünkü sorumlulukları sadece görevlendirildiği işi halletmekten ibaret sayılmaz. Expatlar, mutlaka bulunduğu ülkenin yasalarına uymalı, yerel çalışanlarla uyum içinde çalışabilmeli, kültürel farklılıklara ayak uydurabilmeli, eğer varsa saat farkına rağmen işleri yetiştirebilmeli ve gerekli durumlarda merkez ofise raporlamalar yaparak sağlıklı iletişimi sağlayabilmelidir. Bir expatın problem çözme yetisinin çok gelişmiş olması gerekir ve yasal ve kültürel farklılıklardan çıkabilecek sorunlarla başa çıkabilmelidir.
Şirketler expatlara ciddi bir yatırım yapar ve karşılığını da iş, sonuç, üretim, verim vb. olarak beklerler. Dolayısıyla, bir expat genellikle omuzlarında büyük bir sorumlulukla birlikte stresli bir çalışma ortamını da taşır.

Dil Yetkinliği vs. Dil Yetkinliği
Dilini bilmediğiniz bir ülkeye gittiğiniz takdirde önünüzde büyük ve neredeyse elle dokunulur bir engel var demektir: İletişim kuramamak. Bu, içinde bulunduğunuz durumu nasıl yönettiğinize göre bir avantaj da olabilir dezavantaj da. (Başlık tam bu noktada anlamlı gelmiş olmalı.)
Dilini bilmediğiniz bir yerde bulunmak ilk etapta hep zordur çünkü adaptasyon ve öğrenme hızına ciddi bir ket vurur. Dili olabildiğince hızlı öğrenmeye çalışmak işlerinizi çok kolaylaştıracaktır. Yani yeni ülkede yeni bir dil öğrenmeye başlayarak hem ülkede bulunduğunu sürece katkıda bulunabilir hem de kendinizi yeni bir alanda geliştirebilirsiniz. Bu kişisel gelişim açısından yararlı olacağı gibi CV de de güzel duracaktır. Unutmayın ki bir dili en iyi yerinde öğrenebilirsiniz.

Öte yandan yabancı bir dilde yetkinliğiniz anadilinizdeki gibi olmayacaktır. Bu da hala iletişim sorunlarına, yanlış anlaşılmalara hatta kültürel kodları yanlış yorumlamaya kadar gidebilir. Bu nedenle dilini bildiğiniz bir ülkede bile olsanız dil bariyerlerine çarpmanız muhtemeldir.

Dili kasıtlı olarak öğrenmemeyi de seçebilirsiniz. Örneğin sadece 6 aylık bir proje için Çin e gönderilmiş bir expatsanız, dil öğrenmeye hiç kalkışmayabilirsiniz. Nasıl olsa 6 ayda Çince öğrenmek de imkansız olacaktır. Veya sadece keyfi olarak da dili öğrenmemeye de karar verebilirsiniz. Ancak ne ben ne de “expat hayatı, yurtdışında yaşam, farklı bir ülkeye adaptasyon '' gibi konularla ilgilenen kimse bunu önermeyecektir. Az önce yukarıda da bahsettiğim gibi, dil bilmek adaptasyon sürecinin önemli bir parçasıdır.

Kültürel Kazanımlar vs. Kültürel Çatışmalar
Yeni bir kültür öğrenmek insanın kendisi için yapabileceği en güzel şeylerden biridir. Bu elle tutulamaz, kolay anlatılamaz bir şeydir. CV nize de Çin de bulunduğunuzu yazsanız bile doğruca “Çin kültürünü öğrendim. '' mesajını veremeyebilirsiniz. Ama her halükarda harika bir kişisel yatırımdır. Biraz klişe bir söylem olacak belki ama yeni kültürler tanımak bir insanın ufkunu genişletir.

Öte yandan multikültürel bir ortamda çalışmanın çeşitli zorlukları vardır. Kültürel kodlar hayatın içine işlemiş, dile getirilemeyen ama aynı kültüre mensup insanların kabullenip benimsediği bazı davranış ve düşüncelerdir. Ve iki farklı kültür karşılaştığında insanlar birbirlerinin kodlarını çözemeyebilir, daha kötüsü yanlış yorumlayabilirler. Bu tarz durumlar gerek expatın iş hayatında gerek günlük hayatında sorunlarla karşılaşmasına sebep olabilir. Bunun net bir çözümü yoktur. Sadece kendinize alışmanız için zaman vermeniz ve bulunduğunuz yere adapte olmanız gerekir.

Yeni Çevre vs. Aileden Uzak Olmak
Bir expatın işi kabul ederken göze aldığı en büyük şeylerden biri aileyi geride bırakacağı gerçeğidir. Yanlış anlaşılmasın, eş ve çocuklardan bahsetmiyoruz. Uzun dönem expat görevlendirilmelerinde genellikle bütün çekirdek aile birlikte taşınır. Ama anne, baba, kardeşler, arkadaşların hepsi geride kalır. Bu da expat olmanın en zorlu yanlarından biridir.
Bunu anlamak bazı kişiler için ilk etapta zor olabilir. Bazılarınız için aileden ayrılıp uzaklara taşınma fikrinin çok zor olmadığını biliyorum.
Özellikle aileden çoktan ayrılmış, kendi ayakları üstünde duran, hatta kendi ailesini kurmuş bir expat adayı için bunları göze almak, aileden yeni ayrılan genç bir adaya oranla çok daha kolaydır. Ancak taşınmadan bir süre sonra illa ki özlem başlar. Özlem çok normaldir, kötü bir şey de değildir. Sonuçta insan sevdiklerini özler. Yine de özlemin yoğun yaşandığı anların zor olduğu bir gerçektir.

Yeni bir çevre edinmek ise bu özlem ataklarını daha kolay atlatmanın en güzel yöntemidir. Aynı kültürel kazanımlarda olduğu gibi yeni çevre konusu da tamamen size bağlı. Yeni ülkede çeşitli etkinliklere katılıp yeni arkadaşlar edinebilir ve networkünüzü genişletebilirsiniz. Yeni arkadaşlar hem bulunduğunuz yere daha kolay alışmanızı ve sevmenizi sağlayacak hem de zor zamanlarda kendinizi yalnız hissetmenizi engelleyecektir.

Expat Aileleri
Bu dünyada iki çeşit expat vardır arkadaşlar: Evli expat vs. Bekar expat.
Yazının bu kısmına kadar bir expatın medeni durumunun hayat koşullarını etkilediğinden az çok bahsettim. Evli ve çocuklu expatlar özgü olarak söz konusu olabilecek bazı avantajlar ve dezavantajlar ise şöyledir:

Expat eşinin iş durumu
Eşlerden birinin başka bir ülkeye expat olarak gönderilmesi diğer eş için kariyer sorunları anlamına gelebilir. Zira yukarıda şirket yardımlarında bahsettiğimiz eş yardımı çok az şirkette bulunur. Özellikle dilini bilmediği bir ülkede expat eşinin iş bulması çok daha zor olacaktır. Gidilen ülkenin dili bilindiği takdirde iş bulmak biraz daha kolaylaşsa da expat eşi birçok şirketin tercihi değildir. Bunun en büyük sebebi rotasyonlardır. Şirketler uzun vadede şirkette kalmayacağını bildiği birine yatırım yapmayı tercih etmeyebilir.

Eğer çiftin çocukları da varsa iş bir tık daha karışıklaşır çünkü genellikle çocuklu expat ailelerinin birçoğunda expat eşi koşullar gereği evde kalmayı tercih eder. Bu da eve tek maaş girdiği anlamına gelir. Bu durum, expat maaşının yüksek olmasına rağmen, hayatın pahalı olduğu ülkelerde geçim sıkıntısına dahi yol açabilir.
Öte yandan expat eşi hiçbir şekilde çalışamayacak diye bir şey de söz konusu değildir. Freelance iş seçenekleri ilk akla gelen çözüm yoludur. Bunun yanı sıra dil öğretmenliği de bir seçenektir. Son olarak da, zor olduğunu belirtmiş olsam da, uluslararası şirketlere başvurmak veya ülkenin dilini öğrenip iş aramak da her zaman denemeye değer bir seçenektir.

Çocukların Eğitimi
Expat hayatı, çocuklu aileler için zorlayıcı olabilir. Peki neden aileler böyle bir tercihte bulunur? Expat hayatının aileye nasıl bir katkısı vardır? Bütün bu soruların cevabı çocuklarda saklı.
Expat hayatı bir çocuğun gelişimi için harika bir olanak olabilir. Expat çocukları genellikle bulundukları ülkedeki uluslararası okullara giderler. (tabi bu ailenin tercihine bağlı bir durum ama genel eğilim uluslararası okullardan yana oluyor) Bunlar pahalı okullardır ancak eğitim seviyeleri de fiyatlarıyla doğru orantılıdır. Expat çocukları küçük yaşta birçok ülkeyi ve kültürü tanıma şansına erişirler. Birden fazla dil öğrenir, dünyanın her tarafından arkadaşlara sahip olurlar. Bu çocukların tam bir dünya vatandaşı olup çıkmaları çok çok yüksek bir ihtimaldir.

Duygusal Destek
Burada isterseniz yukarıdaki yeni çevre başlığına bir daha göz atabilirsiniz. Çünkü hemen hemen aynı konudan bahsedeceğiz.
Şimdiye kadar bekar expatın bazı avantajlarından birkaç yerde söz ettik. Bu başlık ise evli expatın bekar expattan daha şanslı olduğu kısımdır. Yeni bir ortamda ve evden uzak olmak zorlayıcı olabilir. Herkes bazen kötü günler geçirebilir. Eve gelip “aileden birini '' bulmak bu durumlarda çok büyük bir destektir. Sıla hasreti hissi (homesickness) ailesiyle birlikte taşınan expatlarda çok daha az görülür. Zira ailesinin bir kısmı zaten yanındadır.
Şirketlerin expatın ailesini de yurtdışına göndermesinin sebeplerinden birinin bu olduğunu iddia edenler de vardır. Huzurlu bir expat şirketin nazarında verim demektir. Mutlu bir aile ise expatı huzurlu tutmanın en kolay yoludur.

Akla Hemen Gelmeyen Etkenler
Şimdi de expatlık yoluna baş koyarken insanların genellikle aklına gelmeyen küçük bir şeyden bahsedeceğim: Etiketler ve Önyargılar.
Türk bir firma tarafından yurtdışına gönderilen standart expat tanımına uygun olarak konuşacağım. Yani bahsettiğim transpatriate veya inpatriateler için değil.

Öncelikle hangi ülke giderseniz gidin bir Türk şirketini temsilen gidiyorsanız Türk Expat etiketini taşıyacağınızı bilmeniz gerekir. Bu da otomatikman Türkiye yi temsilen oradasınız demektir. Şirketinize elçiliklerle ilişkiniz yakın olabilir, genellikle de olur. Bu da elçilik çalışanlarıyla yakın temasta ve iletişimde olabileceğiniz, hatta bazı milli bayramları elçilikte kutlayabileceğiniz anlamına gelebilir. (Ki bence bu güzel bir şey. Özellikle 29 Ekim resepsiyonları çok hoş oluyor.)

Dahası sizinle tanışan her insan için bir Türkiye temsilcisi olacaksınız. Belki de tanıştığınız bazı insanlar ilk kez Türkiye den biriyle tanışacaklar ve bu kişilerin Türkiye vatandaşlarına dair ilk izlenimi siz olacaksınız.

Diğer yandan, tanıştığınız kişilerin ilk karşılaştığı Türk siz olmayabilirsiniz. Tanıştığınız insanların Türklere dair halihazırda negatif önyargıları olabilir. Ve bu durum hayatı sizin için biraz daha zorlaştırabilir. Bu tarz sorunlarla özellikle Avrupa ya expatlar daha çok karşılaşır. İlk expat yazım olan Expat Nedir de expat tanımının iki yüzlü yanlarını da tartışmıştık. Göçmen (immigrant), mülteci (refugee) gibi etiketlerini istemeden üstünüze alabilirsiniz.

Bunların muhtemel olduğu ilk etapta insanların aklından çıkabilir. Ancak expat hayatının klasik parçalarıdır bunlar da. Yine bu etiket ve önyargıları nasıl idare edeceğiniz, başa çıkacağınız size kalmış bir durumdur. Başlarken söylediğim gibi bu yazı Expat hayatına yönelik daha genel bir rehber gibidir. Expat olmak büyük bir sorumluluk ve çaba gerektirir. Yola baş koymadan nelerle karşılaşabileceğinizi bilmek isteyebilirsiniz. Unutmayın ki sizin expat deneyiminiz başkalarından duyduklarınızdan veya internette okuduklarınızdan çok farklı olabilir. Umarım bu Expat Olmanın Avantajları ve Dezavantajları sizin için yararlı bir rehber olmuştur.

Expat serisi önümüzdeki günlerde Expat Nasıl Olunur yazısıyla devam edecektir.
Kaynak: http://tersmevsim.com/expat-olmanin-avantajlari/
          |                              

Nihan Atasayar EŞLİSOY
Yazar
11 Nisan 2018 Çarşamba
Mesaj Gönder 397



 Yorumlar

Nilgün ATAR
Yazara Mesaj gönderin
GAP YTK BAŞKANLIĞINA KADIN ADAY OLURSA...

Hikmet TOSUN
Yazara Mesaj gönderin
İNANÇ TURİZMİNDE SEYİT BİLAL İBRAHİM HAZİRESİ

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
ATATÜRK'ÜN MİRASI BOTANİK BAHÇESİ ŞİMDİLİK KURTULDU!

Merve Baş BULUT
Yazara Mesaj gönderin
BESLENME ENGELİYLE SEYAHAT ETMEK...

Serdar Taştanoğlu
Yazara Mesaj gönderin
HOŞGELDİN BABACIĞIM I Yorum VAR !

Dursun YILDIZ
Yazara Mesaj gönderin
ÇORLU TREN KAZASININ FAİLİ SU'YUN KUVVETİ Mİ.?

Asil S. TUNÇER
Yazara Mesaj gönderin
SELANİK TÜRKLERİNDİ –I-

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
ANADOLU SU KÜLTÜRÜ MERKEZİ Yorum VAR !

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
BALİ, ENDONEZYA

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .