ÇANAKKALE GEÇİLMEZ IV

Anzak Törenleri


Arı Burnu ya da sonraki adıyla Anzac koyunda bir gün önce saat 21.00 gibi başlayan törenler 25 Nisan sabaha karşı 03.55-05.55 arası yapılan Dawn Service (Davn Sörvıs) yani Şafak ayininden sonra tamamlanıyor.

Daha sonra Lone Pine a doğru yürüyüşe geçiliyor. Lone Pine, rakım olarak yukarıda kaldığından kâh yürüyüp kâh tırmanarak buluşma noktasına geliyoruz çünkü 09.00 da burada Avustralyalılara ait tören yapılıyor. Yaklaşık 1,5 saatlik törenden sonra bu sefer Conk Bayırı na daha da yukarıya yürüyoruz. Bu sefer orada Yeni Zelandalıların ayini başlıyor.

Mustafa Kemal in heykelinden önceki sivri anıt ve de arkaya (deniz doğru değil) doğru yer alan bu küçük anıtta saat 11.00 de tören başlıyor ve 12.30 gibi bitiyor. Sonra tekrar yürümeye başlıyoruz. Randevulaştığımız saatte Kabatepe ye geliyoruz. Yaklaşık 14.00-14.30 gibi. Daha sonra da Eceabat-İstanbul yoluna yani ilk giriş yaptığımız yere yürüyoruz. Gelibolu tanıtım binasına ve burada 16.00-16.30 buluşuyoruz. Bazı yaşlı veya yavaş yürüyenler en geç 17.00 gibi gelmiş oluyor ve hareket ediyoruz. Program İstanbul bitişliyse saat 23.00 gibi İstanbul a giriyoruz.

Bildiğiniz gibi Anzak Koyu adı daha sonra verilmiş bir ad. Asıl isim Arı Burnu. Conk Bayırı da aynı şekilde daha sonra verilmiş adlardan. Ayrıca gezdiğiniz tüm bu alanlar o zaman ağaçsız ve çıplak. Bulunan az buçuk ağaç da yapılan bombardımanlar neticesinde yanmış. Ağaçlandırma II. Dünya Savaşı ndan sonra yapılmış. Babamlar dediğim gibi hem kemik, hem mühimmat toplamış hem de ağaçlandırma yapmışlar; 2,5 yıl boyunca.

Conk Bayırı nda dediğim gibi Yeni Zelandalı anıtlarından sonra arkadaki Mustafa Kemal in göğsünden isabet aldığı ama tesadüfen cep saatine denk geldiği için yüce yaradan bize bağışladığı heykeli. Biraz aşağıya doğru siperler, gerçeklerinin yerine her 3-4 yılda bir yenileniyor. Solda geldiğiniz yol kenarındaki büyük yazılı beton levhalar bilgilendirme ve etkileme amaçlı. Bu savaşın zaferi ne kadar bizim olsa da anıt ve anma açısından biz sönük kalıyoruz. Bu levhalar biraz havayı değiştiriyor.

Her neyse... Dönelim Conk Bayırı na. Buradan Anzacların 25 Nisan sabaha karşı çıkartma yaptıkları sahili kısmen de olsa görebiliyoruz. İleride Küçük Kemikli ve Büyük Kemikli burunları ve arasında kalan Suvla Koyu. Arkadaki küçük göl ise Tuz Gölü. Gölün sağına doğru ve arkalarda kalan küçük yerleşimler Küçük ve Büyük Anafartalar köyleri. Mustafa Kemal ilkin buralarda çarpıştı. İngilizlere (asıl İngiliz çıkarması buraya yapılmış, diğeri de anımsarsanız aşağıdaki Helles yani Yahya Çavuş taydı.

Mustafa Kemal daha sonra buraya biraz önce gördüğünüz 57. Alay ın idaresine geldi. Kendi inisiyatifiyle. Komuta Merkezi Bigalı Köyü nden marş marşla. Anafartalar dan çıkartma yapan İngilizlerin hedefi olan Koca Çimen Tepe yani sağınızdaki yüksek tepe. Anzak Koyu na bakarken kafanızı tam sağa çevirdiğinizde kuzeyde bu yüksekçe tepeyi görebilirsiniz. Üzerinde veya yakınında su deposu gibi bir şey olması lazım… 25 Nisan sabahı çıkartma yapılacağını tahmin ediyor ve 24 Nisan gece yarısı üstlerine haber vermeden Mustafa Kemal askerlerine Bigalı taraflarından yürüyüş emri veriyor.

Askeri saatlerce durup dinlendirmeden yürütüyor ki ancak çıkartma saatlerine yetişebiliyor. Durdurup dinlendirse düşman askerinin hızının ve kat ettiği mesafenin altına düşecek, dolayısıyla savaş kaybedilecek. Bu arada buradaki cılız gözcülerden “çıkartma yapılıyor '' diye haber geliyor kendisine ve o bu sefer daha da hızlanıyor. Anzak askerinin sizin şuan bulunduğunuz tepeye mesafesi Mustafa Kemal in aynı yere mesafesinden daha yakın.

N apıyor? Atıyla son gaz geliyor ve koca Anzak grubunun karşısında cılız kalan ve geriye kaçan gözcü askerleri görüyor. Onlara “nereye gidiyorsunuz, neden kaçıyorsunuz? '' diye soruyor. Onlar da “düşmandan '' diyor. “Düşmandan kaçılmaz '' diyor. Bu sefer erat “mermimiz yok '' diyorlar. Bunun üzerine “merminiz yoksa süngünüz var '' , “süngü tak ve yere yat '' diyor. Askerler bu emir üzerine geri yani düşman yönüne dönüp süngü takıp yere yatıyor.

Bunu gören düşman askeri de siper almak için yere yatıyor. Tabi doğal olarak ilerlemiyorlar. İşte bu anlarda Mustafa Kemal zaman kazanıp asıl arkada henüz yetişmemiş askerini savaş alanına çekiyor. Büyük birlikler buraya yetişince savaş başlıyor ama kuvvetler dengeleniyor. Yoksa koca Anzak birliği bizim azıcık gözcü birliklerimizi yok edip tepeyi aşmış, sonra da büyük ihtimal aşağı sırtlardan tepeye intikal etmekte olan birliğe ateş edeceklerdi. Mustafa Kemal, daha sonra “kazandığımız an işte o andır '' , diyecektir. Bu askerlerin yere yatıp düşmanı oyalamalarıyla geçen kısa ama çok önemli o zaman diliminde asıl büyük birlikle takviye olunmuş Türk cephesi daha da güçlenmiştir.

Bu arada tekrar Arı Burnu na baktığınızda ve Suvka Koyu na diktiğinizde bakışlarınızı şayet gökyüzü açık ve Kemikli Burunları dahi çok net görülebiliyorsa ileri de Mestan Tepe ile Pırnar Tepe yi görebilirsiniz. Bazı kaynaklarda burası Yılgın Burnu-Sinan Tepe olarak da adlandırılmış olup gerçekte fark etmemektedir.

Ben İngilizlerin emrinde çıkartma yapan Fusiliers emeklilerine tur yaptığımda onların ellerindeki haritalarda Mestan Tepe ve Green Hill ile Chocolate Hill ve Pırnar Tepesi adlarını görmüştüm. Daha Türkçesi İngilizce adları görüp ben Türkçe adlarını da onların haritalarına yazmıştım.

Hatta onlara ait bir mezarı da bulmuş, ertesi gün başında tören bile yapmışlardı. İşin ilginci dedem de burada savaşmış, belki de bulduğumuz mezardaki İrlandalıyla karşılıklı birbirlerine ateş etmişlerdi. Kim bilir?

Sürecek
          |                              

Asil S. TUNÇER
Profesyonel Turist Rehberi
16 Nisan 2018 Pazartesi
Mesaj Gönder 480



 Yorumlar

Nilgün ATAR
Yazara Mesaj gönderin
GAP YTK BAŞKANLIĞINA KADIN ADAY OLURSA...

Hikmet TOSUN
Yazara Mesaj gönderin
İNANÇ TURİZMİNDE SEYİT BİLAL İBRAHİM HAZİRESİ

Yusuf YAVUZ
Yazara Mesaj gönderin
ATATÜRK'ÜN MİRASI BOTANİK BAHÇESİ ŞİMDİLİK KURTULDU!

Merve Baş BULUT
Yazara Mesaj gönderin
BESLENME ENGELİYLE SEYAHAT ETMEK...

Serdar Taştanoğlu
Yazara Mesaj gönderin
HOŞGELDİN BABACIĞIM I Yorum VAR !

Dursun YILDIZ
Yazara Mesaj gönderin
ÇORLU TREN KAZASININ FAİLİ SU'YUN KUVVETİ Mİ.?

Hüsnü GÜMÜŞ
Yazara Mesaj gönderin
ANADOLU SU KÜLTÜRÜ MERKEZİ Yorum VAR !

Olay SALCAN
Yazara Mesaj gönderin
BALİ, ENDONEZYA

Tüm Yazarlarımız
Koşe Yazıları RSS hizmeti


İslami Oteller
Otel Fiyatları


. . .